«تحول‌خواهی» هم آگاهی‌بخشی انجام می‌دهد، هم بر تقویت جامعه مدنی و تشکل‌یابی و تقویت نهادهای مدنی اعم از سیاسی و طبقاتی و جنسیتی و قومیتی و ... پا می‌فشرد و هم در حکومت اقتدارگرای ولایت مطلقه فقیه به اصلاحات با دو هدف تسهیل در تأمین رفاه نسبی برای مردم و فضای نسبی برای فعالان سیاسی و مدنی می‌اندیشد.

آیا این همه روزنامه‌نگار و فعال سیاسی در فضای امن خارج از کشور نباید احساس مسئولیتی در باره این مهم‌ترین موضوع مرتبط با زندگی روزمره مردم وسرنوشت کل کشور داشته باشند. یک بار باید افراد و جریانات و مقالات و بیانیه‌های شان را مرور کرد تا عمق تلخی این حکایت مشخص‌تر شود.

علت اصلی‌تر این شور و شوق را باید در جای دیگری جستجو کرد: تغییر نسل و پوست‌اندازی جدید دانشگاه.

دانشگاه در حال پوست‌اندازی است؛ ۱۶ آذر امسال، شانزده آذر دیگری در شش سال اخیر بود.

هر چند تشابهاتی در باره نفی کلیت حکومت بین آن ها وجود دارد اما  با توجه به شاخص "ملی" بین دو نحله دوم و سوم با نحله اول تعارضات جدی  وجود دارد و نمی‌توان آن ها را در یک طبقه‌بندی واحد سیاسی قرار داد.